OPRYSZCZKA I PÓŁPASIEC

INFORMACJE OGÓLNE

Opryszczka i półpasiec są wirusowymi zakażeniami skóry wywoływanymi przez wirusy z rodziny herpeswirusów. Po pierwotnym zakażeniu wirusy te pozostają w stanie utajenia w tkance nerwowej i mogą ulec ponownej aktywacji.

Oba zakażenia mogą powodować bolesne zmiany skórne oraz objawy neurologiczne, jednak różnią się przebiegiem klinicznym, sposobem przenoszenia i możliwymi powikłaniami. Wczesne rozpoznanie jest ważne, ponieważ leczenie przeciwwirusowe jest najbardziej skuteczne, gdy zostanie rozpoczęte we wczesnym okresie aktywnej choroby.

OPRYSZCZKA (HERPES SIMPLEX)

Opryszczka w okolicy ust jest najczęściej wywoływana przez wirus opryszczki pospolitej typu 1 (Herpes Simplex Virus, HSV-1), chociaż HSV-2 również może powodować zakażenie w tej okolicy. Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w stanie utajenia w czuciowej tkance nerwowej i może okresowo ulegać reaktywacji.

OBJAWY KLINICZNE

Reaktywację często poprzedzają objawy prodromalne, takie jak:

mrowienie,
pieczenie,
tkliwość lub ból,
świąd lub zmienione czucie.

Objawy te mogą pojawić się jeszcze przed wystąpieniem widocznych zmian skórnych.

Aktywna opryszczka zwykle przybiera postać skupisk drobnych pęcherzyków wypełnionych płynem, które następnie pękają, tworzą nadżerki i strupy, a następnie goją się. Częstym miejscem występowania są usta i otaczająca je skóra.

ZNACZENIE WCZESNEGO LECZENIA

Leczenie przeciwwirusowe jest najbardziej skuteczne, gdy zostanie rozpoczęte w okresie objawów prodromalnych lub możliwie szybko po pojawieniu się zmian.

Wczesne leczenie może:

skrócić czas trwania nawrotu,
zmniejszyć nasilenie zmian,
skrócić czas trwania bólu i dyskomfortu.

Pacjenci z nawracającą opryszczką, którzy planują ablacyjne lub nieablacyjne zabiegi laserowe na twarzy, powinni poinformować o tym lekarza przed zabiegiem. Profilaktyczne doustne leczenie przeciwwirusowe może być stosowane w okresie około zabiegowym w celu zmniejszenia ryzyka reaktywacji HSV.

PÓŁPASIEC (HERPES ZOSTER)

Półpasiec, określany również jako herpes zoster, jest wynikiem reaktywacji wirusa ospy wietrznej i półpaśca (varicella-zoster virus, VZV) — tego samego wirusa, który wywołuje ospę wietrzną.

Po pierwotnym zakażeniu VZV pozostaje w stanie utajenia w zwojach nerwów czuciowych i może ulec reaktywacji w późniejszym okresie życia.

OBJAWY KLINICZNE

Półpasiec często rozpoczyna się od bólu, pieczenia, mrowienia, świądu lub zwiększonej wrażliwości skóry w zajętym obszarze, zanim pojawi się widoczna wysypka.

Zmiany skórne zwykle obejmują:

zgrupowane pęcherzyki na zaczerwienionym podłożu,
rozmieszczenie wzdłuż jednego dermatomu lub sąsiadujących dermatomów,
zmiany występujące głównie po jednej stronie ciała lub twarzy,
ból, pieczenie, tkliwość lub zaburzenia czucia w zajętym obszarze.

Zmianom skórnym mogą towarzyszyć gorączka, ból głowy, zmęczenie lub ogólne złe samopoczucie.

ZNACZENIE WCZESNEGO LECZENIA

Leczenie przeciwwirusowe stanowi podstawę leczenia półpaśca. Jest najbardziej skuteczne, gdy zostanie rozpoczęte wcześnie, szczególnie w ciągu pierwszych 72 godzin od pojawienia się wysypki.

Leczenie przeciwwirusowe może zmniejszyć nasilenie i czas trwania ostrego zakażenia oraz związanego z nim bólu.

Rozpoczęcie leczenia może być również uzasadnione po upływie pierwszych 72 godzin u pacjentów, u których nadal pojawiają się nowe zmiany, choroba ma znaczne nasilenie lub występują powikłania.

PÓŁPASIEC OBEJMUJĄCY TWARZ LUB OKOLICĘ OKA

Półpasiec obejmujący czoło, powiekę, nos lub okolicę oka wymaga szybkiej oceny lekarskiej, ponieważ wirus ospy wietrznej i półpaśca może zająć oko i zagrażać widzeniu.

Ból oka, zaczerwienienie, nadwrażliwość na światło, zaburzenia widzenia lub półpasiec obejmujący obszar unerwiony przez gałąź oczną nerwu trójdzielnego wymagają pilnej oceny okulistycznej.

Objawy neurologiczne, rozległe lub rozsiane zmiany oraz ciężki przebieg choroby również wymagają szybkiej oceny lekarskiej.

ZAKAŹNOŚĆ

Osoba chora na półpasiec nie przenosi półpaśca bezpośrednio na inną osobę. Wirus obecny w aktywnych zmianach półpaścowych może jednak przenieść wirus ospy wietrznej i półpaśca (VZV) na osobę podatną na zakażenie, u której może następnie rozwinąć się ospa wietrzna.

Ryzyko przeniesienia zakażenia utrzymuje się, dopóki obecne są aktywne pęcherzyki, i zmniejsza się po wyschnięciu wszystkich zmian i pokryciu ich strupami.

W okresie występowania aktywnych pęcherzyków należy:

zakrywać zmiany, jeśli jest to możliwe,
unikać dotykania i drapania zmian,
dokładnie myć ręce,
unikać bezpośredniego kontaktu zmian skórnych z osobami szczególnie narażonymi na powikłania zakażenia VZV, zwłaszcza kobietami w ciąży bez odporności na ospę wietrzną, noworodkami oraz osobami z obniżoną odpornością.

NAWROTY

Przebycie półpaśca nie zapewnia dożywotniej ochrony przed kolejnym epizodem. Półpasiec może wystąpić ponownie.

Ryzyko półpaśca zwiększa się szczególnie wraz z wiekiem oraz przy osłabieniu odporności komórkowej.

POWIKŁANIA PÓŁPAŚCA

NEURALGIA POPÓŁPAŚCOWA (PHN)

Neuralgia popółpaścowa (postherpetic neuralgia, PHN) jest najczęstszym powikłaniem półpaśca i polega na utrzymywaniu się bólu neuropatycznego w obszarze wcześniej zajętym przez półpasiec po ustąpieniu zmian skórnych.

Objawy mogą obejmować:

utrzymujący się ból o charakterze pieczenia, pobolewania lub przeszywającego bólu,
bardzo dużą wrażliwość na lekki dotyk,
mrowienie, drętwienie lub zaburzenia czucia.

Ryzyko neuralgii popółpaścowej znacznie wzrasta wraz z wiekiem, a dolegliwości mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy lub dłużej.

INNE MOŻLIWE POWIKŁANIA

Półpasiec może również powodować rzadsze, ale poważne powikłania dotyczące oka, nerwów czaszkowych lub obwodowych, ośrodkowego układu nerwowego albo innych narządów.

Szybka ocena lekarska jest szczególnie ważna w przypadku zajęcia twarzy lub oka, objawów neurologicznych, rozsianych zmian lub ciężkiego ogólnego przebiegu choroby.

Umów konsultację z powodu opryszczki lub półpaśca

Wczesne rozpoznanie zakażenia wirusem opryszczki pospolitej lub półpaśca umożliwia szybkie rozpoczęcie leczenia przeciwwirusowego oraz odpowiednie postępowanie w przypadku objawów i powikłań.

📞 Zadzwoń (847) 518-9999, aby umówić konsultację dermatologiczną.

INFORMACJA MEDYCZNA:
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ