CHOROBY PAZNOKCI

Diagnostyka i leczenie chorób paznokci rąk i stóp

INFORMACJE OGÓLNE

Zmiany w obrębie paznokci rąk i stóp mogą być następstwem zakażenia, stanu zapalnego, urazu, powtarzającego się ucisku, chorób skóry, nieprawidłowego wzrostu paznokcia lub zmian obejmujących aparat paznokciowy. Choroby paznokci mogą powodować zmianę zabarwienia, pogrubienie, rozdwajanie, oddzielanie się płytki paznokciowej, ból, obrzęk oraz zmiany kształtu i struktury paznokcia.

Do częstych problemów należą grzybica paznokci, wrastające paznokcie, zanokcica, zmiany pourazowe, dystrofia paznokci oraz zmiany paznokciowe związane z łuszczycą i innymi chorobami zapalnymi skóry.

Nie każdy pogrubiały, przebarwiony lub zniekształcony paznokieć jest objawem grzybicy. Podobne zmiany mogą być spowodowane powtarzającymi się urazami, przewlekłym uciskiem, chorobami zapalnymi, procesem starzenia lub zaburzeniami w obrębie macierzy i łożyska paznokcia, dlatego przed rozpoczęciem leczenia ważne jest ustalenie właściwego rozpoznania.

Odpowiedniej oceny wymagają również zmiany barwnikowe paznokci. Nowe lub zmieniające się ciemne pasmo, smuga albo obszar pigmentacji pod paznokciem lub wokół niego mogą mieć łagodną przyczynę, jednak czerniak może również rozwinąć się w obrębie aparatu paznokciowego. Czerniak podpaznokciowy lub czerniak aparatu paznokciowego (subungual / nail-unit melanoma) występuje rzadko, ale jego rozpoznanie ma istotne znaczenie, szczególnie gdy pigmentacja jest nowa, zmienia się, ma nieregularny charakter, poszerza się lub przechodzi na otaczającą skórę.

CZĘSTE CHOROBY I ZMIANY PAZNOKCI

Do często ocenianych problemów paznokci należą:

Grzybica paznokci (onychomycosis) — może powodować pogrubienie, zmianę zabarwienia, kruszenie lub oddzielanie się płytki paznokciowej oraz gromadzenie się mas rogowych pod paznokciem.
Wrastające paznokcie (onychocryptosis) — brzeg płytki paznokciowej uciska lub wrasta w otaczającą skórę, powodując ból, stan zapalny, obrzęk, a czasami wtórne zakażenie lub powstawanie ziarniny.
Zanokcica (paronychia) — ostry lub przewlekły stan zapalny tkanek otaczających paznokieć, czasami związany z zakażeniem bakteryjnym lub grzybiczym, częstym kontaktem z wilgocią, podrażnieniem albo urazem.
Dystrofia paznokci — nieprawidłowy wzrost, pogrubienie, rozdwajanie, bruzdowanie, zmiana zabarwienia lub deformacja paznokcia spowodowane różnymi chorobami miejscowymi lub ogólnoustrojowymi.
Pourazowe zmiany paznokci — powtarzający się ucisk, obuwie, aktywność zawodowa, sport lub bezpośredni uraz mogą prowadzić do zmian płytki paznokciowej albo krwawienia pod paznokciem.
Zmiany paznokciowe w przebiegu łuszczycy — łuszczyca może powodować punktowe wgłębienia płytki paznokciowej, pogrubienie, zmianę zabarwienia, oddzielanie się płytki od łożyska lub gromadzenie się mas rogowych pod paznokciem.
Zmiany barwnikowe paznokci — brązowe lub czarne smugi, pasma albo miejscowe przebarwienia mogą mieć różne przyczyny i niekiedy wymagają dalszej diagnostyki w celu wykluczenia zmiany melanocytowej lub czerniaka aparatu paznokciowego.
Inne zmiany aparatu paznokciowego — zmiany obejmujące wał paznokciowy, łożysko paznokcia lub otaczające tkanki mogą wymagać dalszej diagnostyki, biopsji lub leczenia chirurgicznego.

NIE KAŻDY ZMIENIONY PAZNOKIEĆ OZNACZA GRZYBICĘ

Pogrubiałe, żółte, kruche, zniekształcone lub częściowo oddzielające się paznokcie są często uznawane za objaw grzybicy paznokci, jednak sam wygląd paznokcia nie zawsze pozwala ustalić rozpoznanie.

Podobne zmiany mogą być następstwem:

powtarzających się urazów lub ucisku,
łuszczycy lub innych zapalnych chorób skóry,
przewlekłej dystrofii paznokcia,
przebytego urazu paznokcia,
zmian obejmujących macierz lub łożysko paznokcia,
innych zakażeń lub chorób dermatologicznych.

Gdy rozpoznanie nie jest jednoznaczne, przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia można wykonać badanie materiału pobranego z paznokcia, diagnostykę w kierunku zakażenia grzybiczego lub inne odpowiednie badania.

Ustalenie przyczyny nieprawidłowych zmian paznokcia pomaga uniknąć niepotrzebnego leczenia i pozwala dobrać postępowanie odpowiednie do choroby podstawowej.

WRASTAJĄCE PAZNOKCIE I USUNIĘCIE PŁYTKI PAZNOKCIOWEJ

Wrastający paznokieć powstaje, gdy brzeg płytki paznokciowej uciska lub wrasta w otaczający wał paznokciowy. Najczęściej dotyczy dużego palca stopy i może powodować miejscowy ból, zaczerwienienie, obrzęk, wysięk, stan zapalny lub nadmierne tworzenie ziarniny.

Wczesne lub łagodne przypadki można niekiedy leczyć zachowawczo. Utrzymujące się, bolesne, objęte stanem zapalnym lub nawracające wrastanie paznokcia może wymagać zabiegu.

CZĘŚCIOWE LUB CAŁKOWITE USUNIĘCIE PŁYTKI PAZNOKCIOWEJ

W IVSI, zależnie od rodzaju zmian i obrazu klinicznego, może zostać wykonane częściowe lub całkowite usunięcie płytki paznokciowej.

Podczas częściowego usunięcia płytki usuwa się jej problematyczny fragment, zachowując pozostałą część paznokcia, gdy jest to możliwe. Całkowite usunięcie płytki może być odpowiednie w wybranych przypadkach obejmujących większą jej część.

Usunięcie płytki paznokciowej może być stosowane w przypadku:

utrzymujących się lub nawracających wrastających paznokci,
bolesnej deformacji paznokcia,
znacznego pogrubienia lub dystrofii paznokcia,
wybranych zakażeń lub stanów zapalnych,
konieczności uzyskania dostępu diagnostycznego do łożyska paznokcia lub znajdujących się pod nim tkanek.

Wybór sposobu postępowania zależy od przyczyny problemu, zakresu zmian, stanu zapalnego otaczających tkanek oraz stanu płytki i całego aparatu paznokciowego.

ZANOKCICA I STAN ZAPALNY WOKÓŁ PAZNOKCIA

Zanokcica to stan zapalny tkanek otaczających paznokieć ręki lub stopy.

Ostra zanokcica może rozwinąć się szybko, powodując ból, zaczerwienienie, obrzęk lub gromadzenie się treści ropnej. Często jest związana z przerwaniem naturalnej bariery ochronnej wokół paznokcia.

Przewlekła zanokcica rozwija się zwykle stopniowo i często wiąże się z powtarzającym się kontaktem z wilgocią, podrażnieniem, przewlekłym stanem zapalnym lub uszkodzeniem wałów paznokciowych.

Sposób leczenia zależy od tego, czy proces ma przede wszystkim charakter zakaźny, zapalny, związany z podrażnieniem czy mieszany.

ZMIANY PAZNOKCI W PRZEBIEGU ŁUSZCZYCY

Łuszczyca może obejmować paznokcie nawet wtedy, gdy zmiany skórne są niewielkie. Do zmian paznokciowych należą:

punktowe wgłębienia powierzchni płytki paznokciowej,
oddzielanie się płytki paznokciowej od łożyska,
pogrubienie lub zniekształcenie paznokcia,
żółtobrązowe przebarwienia,
gromadzenie się mas rogowych pod paznokciem.

Zmiany paznokciowe w łuszczycy mogą przypominać grzybicę, a oba schorzenia mogą również występować jednocześnie.

Zajęcie paznokci ma także znaczenie kliniczne, ponieważ może występować u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów.

👉 Dowiedz się więcej: Łuszczyca

ZMIANY BARWNIKOWE PAZNOKCI I CZERNIAK PODPAZNOKCIOWY

Zmiana barwnikowa paznokcia ręki lub stopy może mieć postać brązowej lub czarnej smugi, podłużnego pasma, miejscowego ciemnego obszaru albo pigmentacji przechodzącej na otaczającą skórę.

Wiele zmian barwnikowych paznokci ma charakter łagodny i może być związanych z urazem, krwawieniem pod paznokciem, fizjologiczną pigmentacją melanocytową, stosowanymi lekami lub innymi przyczynami. Utrzymującej się lub zmieniającej pigmentacji nie należy jednak automatycznie przypisywać urazowi lub zakażeniu.

Czerniak może rozwinąć się w obrębie aparatu paznokciowego. Często określa się go jako czerniaka podpaznokciowego (subungual melanoma), chociaż czerniak aparatu paznokciowego może wywodzić się z różnych struktur związanych z paznokciem.

Szczególnej uwagi wymagają:

nowe lub zmieniające się pasmo barwnikowe,
stopniowe poszerzanie się lub ciemnienie zmiany,
nieregularna pigmentacja lub obecność kilku kolorów,
zniekształcenie lub uszkodzenie płytki paznokciowej,
pigmentacja przechodząca na otaczający wał paznokciowy lub skórę,
utrzymująca się zmiana barwnikowa bez wyraźnej przyczyny.

Podejrzana pigmentacja paznokcia może wymagać dalszej diagnostyki i biopsji w celu uzyskania rozpoznania histopatologicznego.

👉 Dowiedz się więcej: Czerniak (Melanoma)

DIAGNOSTYKA CHORÓB PAZNOKCI

Ocena rozpoczyna się od badania płytki paznokciowej, wałów paznokciowych, widocznej części łożyska paznokcia, otaczającej skóry oraz pozostałych paznokci.

W zależności od obrazu klinicznego dalsza diagnostyka może obejmować:

pobranie materiału z paznokcia przy podejrzeniu grzybicy,
badania mikrobiologiczne przy podejrzeniu zakażenia,
badanie dermatoskopowe wybranych zmian paznokci,
biopsję podejrzanych zmian aparatu paznokciowego,
badanie histopatologiczne pobranej tkanki, gdy jest wskazane.

Celem diagnostyki jest ustalenie przyczyny zmian paznokcia przed wyborem leczenia, szczególnie gdy podobny obraz może występować w kilku różnych schorzeniach.

LECZENIE CHORÓB PAZNOKCI

Leczenie zależy od rozpoznania i może obejmować:

leczenie miejscowe lub doustne,
leczenie współistniejącej zapalnej choroby skóry,
leczenie zakażenia, jeśli jest obecne,
ograniczenie powtarzającego się ucisku, urazów lub niekorzystnych czynników środowiskowych,
częściowe lub całkowite usunięcie płytki paznokciowej,
biopsję lub leczenie chirurgiczne wybranych zmian aparatu paznokciowego.

Niektóre choroby paznokci wymagają długotrwałego leczenia, ponieważ paznokcie rąk i stóp rosną powoli. Poprawa choroby podstawowej może być widoczna wcześniej, zanim zdrowa płytka paznokciowa całkowicie odrośnie.

Umów konsultację w przypadku zmian paznokci

Utrzymujące się przebarwienia, pogrubienie lub deformacja paznokci, ból, stan zapalny, wrastające paznokcie oraz nowe lub zmieniające się zmiany barwnikowe wymagają właściwej oceny w celu ustalenia ich przyczyny i odpowiedniego leczenia.

📞 Zadzwoń (847) 518-9999, aby umówić konsultację dermatologiczną.

INFORMACJA MEDYCZNA
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.

DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ