RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SQUAMOUS CELL CARCINOMA, SCC)
INFORMACJE OGÓLNE
Rak kolczystokomórkowy (Squamous Cell Carcinoma, SCC) jest częstym rodzajem nowotworu skóry, który rozwija się z keratynocytów warstwy kolczystej naskórka. Najczęściej występuje na obszarach przewlekle narażonych na działanie słońca, w tym na twarzy, skórze głowy, uszach, wargach, szyi, dłoniach i ramionach.
SCC ma większą niż rak podstawnokomórkowy zdolność do naciekania głębszych tkanek oraz rozprzestrzeniania się do regionalnych węzłów chłonnych lub innych narządów. Ryzyko to różni się znacznie w zależności od wielkości i głębokości nowotworu, jego lokalizacji, cech histologicznych oraz innych czynników klinicznych.
Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie są ważne dla zmniejszenia ryzyka miejscowej progresji, nawrotu i rozprzestrzeniania się nowotworu.
TYPOWE OBJAWY I WYGLĄD
Rak kolczystokomórkowy może mieć różny wygląd. Może występować jako:
- twarda czerwona, różowa lub cielista zmiana,
- szorstka, łuszcząca się lub zgrubiała plama,
- utrzymująca się zmiana pokryta strupem,
- rana, która się nie goi,
- zmiana, która wielokrotnie krwawi,
- zmiana przypominająca brodawkę,
- owrzodzona zmiana,
- szybko powiększająca się lub bolesna zmiana.
Niektóre SCC są bolesne lub tkliwe, podczas gdy inne powodują niewiele objawów.
Zdjęcie zmian raka kolczystokomórkowego
CZYNNIKI RYZYKA
Do czynników związanych ze zwiększonym ryzykiem raka kolczystokomórkowego należą:
- skumulowana ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV),
- przebyte silne lub powtarzające się oparzenia słoneczne,
- jasna karnacja i skłonność do łatwego ulegania oparzeniom słonecznym,
- starszy wiek,
- rogowacenie słoneczne (actinic keratosis) oraz rozległe uszkodzenia skóry spowodowane słońcem,
- przebyte SCC lub inny nowotwór skóry,
- immunosupresja,
- wcześniejsza ekspozycja na promieniowanie jonizujące,
- przewlekłe rany, blizny lub obszary długotrwałego stanu zapalnego,
- korzystanie z solarium.
Chociaż SCC występuje częściej u osób o jasnej karnacji, może rozwinąć się u osób o każdym typie skóry.
DIAGNOSTYKA
Zmiany podejrzanej o raka kolczystokomórkowego nie można ostatecznie rozpoznać wyłącznie na podstawie jej wyglądu.
Biopsję wykonuje się w celu pobrania tkanki do diagnostyki. W zależności od wielkości, lokalizacji i cech klinicznych zmiany może to być:
- biopsja styczna (shave biopsy),
- biopsja sztancowa (punch biopsy),
- biopsja wycinająca (excisional biopsy) lub całkowite wycięcie zmiany.
Pobrany materiał jest przesyłany do laboratorium patomorfologicznego, gdzie zostaje odpowiednio przygotowany i oceniony mikroskopowo przez patologa lub dermatopatologa.
Wynik badania histopatologicznego potwierdza rozpoznanie i dostarcza informacji o cechach nowotworu istotnych przy ustalaniu dalszego postępowania.
PO ROZPOZNANIU RAKA KOLCZYSTOKOMÓRKOWEGO
Planowanie leczenia rozpoczyna się po ustaleniu rozpoznania histopatologicznego.
Dalsze postępowanie zależy między innymi od:
- tego, czy zmiana jest rakiem in situ czy rakiem inwazyjnym,
- wielkości i głębokości nowotworu,
- lokalizacji anatomicznej,
- cech histologicznych,
- tego, czy jest to zmiana pierwotna czy nawrotowa,
- wyraźnego lub niewyraźnego odgraniczenia klinicznego nowotworu,
- stanu układu odpornościowego pacjenta oraz innych czynników ryzyka.
Celem leczenia jest całkowite usunięcie lub zniszczenie nowotworu, zmniejszenie ryzyka nawrotu lub rozprzestrzeniania się choroby oraz zachowanie otaczających tkanek i ich funkcji.
Niektóre raki kolczystokomórkowe można leczyć za pomocą zabiegów wykonywanych w gabinecie, natomiast nowotwory o wyższym ryzyku wymagają specjalistycznego leczenia chirurgicznego lub onkologicznego.
👉 Dowiedz się więcej: Kolejne kroki w postępowaniu po rozpoznaniu nowotworu skóry
ROKOWANIE I DALSZA KONTROLA
Większość raków kolczystokomórkowych skóry ma dobre rokowanie, jeśli zostaną wcześnie wykryte i odpowiednio leczone. SCC ma jednak większy niż rak podstawnokomórkowy potencjał nawrotu i tworzenia przerzutów, szczególnie w przypadku obecności cech nowotworu związanych z wysokim ryzykiem.
Pacjenci, u których rozpoznano SCC, mają również zwiększone ryzyko rozwoju kolejnych nowotworów skóry, dlatego ważna jest dalsza regularna kontrola skóry.
KIEDY NALEŻY ZGŁOSIĆ SIĘ NA OCENĘ LEKARSKĄ?
Ocena lekarska jest wskazana w przypadku zmiany, która:
- nie goi się,
- stale się powiększa lub szybko zmienia,
- wielokrotnie krwawi lub pokrywa się strupem,
- staje się zgrubiała, szorstka lub owrzodzona,
- zaczyna przypominać brodawkę,
- staje się bolesna lub tkliwa,
- zmienia się w obrębie skóry przewlekle uszkodzonej przez słońce, blizny lub stan zapalny.
Umów konsultację
Utrzymująca się, rosnąca, krwawiąca, pokryta strupem lub niegojąca się zmiana skórna powinna zostać oceniona przez lekarza w celu ustalenia rozpoznania i odpowiedniego dalszego postępowania.
📞 Zadzwoń (847) 518-9999, aby umówić konsultację dermatologiczną.
INFORMACJA MEDYCZNA:
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej
oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają
się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach
dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można
zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ