ZMIANY NA TWARZY I SKÓRZE NARAŻONEJ NA SŁOŃCE

INFORMACJE OGÓLNE

Zmiany skórne na twarzy i innych obszarach narażonych na działanie słońca są częste i mogą mieć wiele różnych przyczyn. Okolice te — w tym skóra głowy, uszy, powieki, skronie, nos, usta oraz grzbiety dłoni — są przez lata narażone na skumulowane działanie promieniowania ultrafioletowego (UV).

Przewlekła ekspozycja na słońce prowadzi do narastających zmian w obrębie naskórka, skóry właściwej, pigmentacji oraz powierzchownych naczyń krwionośnych, tworząc obraz przewlekłego uszkodzenia skóry przez promieniowanie słoneczne. Na takim podłożu różne rodzaje zmian skórnych mogą wyglądać podobnie.

Łagodne zmiany skórne, zmiany przednowotworowe, zmiany wirusowe oraz nowotwory skóry mogą zatem mieć podobny wygląd, szczególnie na twarzy i innych obszarach przewlekle narażonych na działanie słońca.

CZĘSTE ZMIANY NA SKÓRZE NARAŻONEJ NA SŁOŃCE

Na obszarach narażonych na działanie słońca mogą występować różne rodzaje zmian skórnych, w tym:

brodawki łojotokowe (seborrheic keratoses) i inne łagodne zmiany rogowaciejące,
rogowacenie słoneczne (actinic keratosis, AK) związane ze skumulowaną ekspozycją na promieniowanie UV,
plamy soczewicowate słoneczne (solar lentigines) i inne zmiany pigmentacyjne,
brodawki wirusowe, w tym brodawki zwykłe i płaskie,
przerost gruczołów łojowych (sebaceous hyperplasia) i inne łagodne zmiany na twarzy,
rak podstawnokomórkowy (basal cell carcinoma, BCC),
rak kolczystokomórkowy (squamous cell carcinoma, SCC),
zmiany melanocytowe, w tym łagodne znamiona i czerniak.

Kilka z tych schorzeń może mieć podobne zabarwienie, zmiany powierzchni, łuszczenie, tworzenie strupów lub sposób wzrostu, szczególnie na tle skóry przewlekle uszkodzonej przez słońce.

DLACZEGO ZMIANY NA SKÓRZE USZKODZONEJ PRZEZ SŁOŃCE MOGĄ WYGLĄDAĆ NIETYPOWO

Na skórze przewlekle narażonej na działanie słońca zmiany mogą:

mieć nieregularne lub słabo odgraniczone granice,
stawać się pogrubiałe, szorstkie lub łuszczące,
zlewać się z otaczającą skórą uszkodzoną przez słońce,
wykazywać przebarwienie, zaczerwienienie lub widoczne naczynia krwionośne,
przypominać łagodne zmiany, choroby zapalne lub inne zmiany skórne.

Wygląd kliniczny jest ważny, ale nie zawsze pozwala ustalić rozpoznanie.

OBSZARY TWARZY WYMAGAJĄCE SZCZEGÓLNEJ UWAGI

Niektóre okolice twarzy i głowy wymagają szczególnie dokładnej oceny ze względu na budowę anatomiczną, skumulowaną ekspozycję na słońce oraz znaczenie zachowania otaczających struktur i zdrowych tkanek.

Należą do nich:

powieki i skóra wokół oczu,
okolica przyśrodkowego kąta oka,
nos i skóra wokół nosa,
skronie i czoło,
uszy,
usta i otaczająca je skóra,
skóra głowy, szczególnie w miejscach przerzedzenia włosów lub przewlekłej ekspozycji na słońce.

Zmiana skórna może przez wiele lat pozostawać względnie niezmieniona, a następnie zacząć rosnąć, grubieć, pokrywać się strupem, krwawić, ulegać owrzodzeniu lub wielokrotnie nie goić się. Zmiana zachowania wcześniej stabilnej zmiany skórnej wymaga ponownej oceny.

KIEDY ZMIANA PRZYPOMINAJĄCA KURZAJKĘ WYMAGA DOKŁADNIEJSZEJ OCENY

Nie każda szorstka, wyniosła lub brodawkowata zmiana jest brodawką wirusową. Rak kolczystokomórkowy, rogowacenie słoneczne, brodawka łojotokowa oraz inne zmiany mogą mieć powierzchnię przypominającą brodawkę wirusową.

Szczególnej uwagi wymagają zmiany, które:

nadal się powiększają,
zmieniają strukturę lub wygląd,
powtarzająco krwawią,
pokrywają się strupem, ulegają owrzodzeniu lub stają się bolesne,
nie goją się,
zachowują się inaczej po wcześniejszym leczeniu.

Historia zmiany i sposób, w jaki zachowuje się ona w czasie, dostarczają ważnych informacji diagnostycznych niezależnie od jej wyglądu.

ZNACZENIE PRAWIDŁOWEGO ROZPOZNANIA

Ocena rozpoczyna się od badania klinicznego i może obejmować badanie dermatoskopowe, pozwalające ocenić struktury i wzorce niewidoczne gołym okiem.

Jeżeli rozpoznanie pozostaje niepewne lub zmiana ma cechy budzące podejrzenie, wykonuje się biopsję w celu pobrania materiału tkankowego. Pobrany materiał jest przekazywany do laboratorium patomorfologicznego, gdzie zostaje odpowiednio przygotowany i oceniony mikroskopowo przez patologa lub dermatopatologa.

Wynik badania histopatologicznego ustala rozpoznanie tkankowe i stanowi podstawę dalszego postępowania.

ROZPOZNANIE PRZED LECZENIEM

Sposób postępowania ze zmianą skórną zależy przede wszystkim od tego, czym dana zmiana jest. Łagodne zmiany o ustalonym rozpoznaniu klinicznym często mogą być leczone bezpośrednio, natomiast zmiany podejrzane lub niejednoznaczne diagnostycznie wymagają rozpoznania tkankowego przed zastosowaniem metod niszczących zmianę.

W zależności od rozpoznania postępowanie może obejmować:

obserwację kliniczną,
biopsję i rozpoznanie histopatologiczne,
chirurgiczne usunięcie zmiany,
leczenie metodami destrukcyjnymi,
leczenie laserowe wybranych zmian łagodnych,
odpowiednie leczenie lub skierowanie w przypadku rozpoznanego nowotworu skóry.

Kosmetyczne usunięcie zmiany nigdy nie powinno zastępować właściwej diagnostyki zmiany podejrzanej.

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE DLA PACJENTA

Zmiana skórna, która zmienia wygląd lub zachowanie w czasie, szczególnie na skórze przewlekle narażonej na działanie słońca, wymaga oceny lekarskiej.

Większość zmian skórnych nie jest nowotworem. Jednak wzrost, krwawienie, tworzenie strupów, owrzodzenie, brak gojenia lub nowa zmiana zachowania wcześniej stabilnej zmiany skórnej mogą dostarczać ważnych informacji diagnostycznych.

Umów ocenę zmian na skórze narażonej na słońce

Nowe, zmieniające się, utrzymujące się lub nietypowe zmiany na twarzy i innych obszarach narażonych na działanie słońca powinny zostać ocenione w celu ustalenia rozpoznania i odpowiedniego postępowania.

📞 Zadzwoń (847) 518-9999, aby umówić konsultację dermatologiczną.

INFORMACJA MEDYCZNA:
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.