OWRZODZENIA ŻYLNE PODUDZI

Owrzodzenia żylne to otwarte rany podudzi powstające w przebiegu zaawansowanej przewlekłej choroby żylnej. Są związane z długotrwałym nadciśnieniem żylnym, które może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego, postępujących zmian skóry i tkanek podskórnych oraz zaburzeń gojenia ran.

Owrzodzenia żylne najczęściej występują w dolnej części podudzia i okolicy kostki. Mogą pojawić się po stopniowym rozwoju zmian skórnych lub w miejscach, w których skóra stała się osłabiona i podatna na uszkodzenia.

KLASYFIKACJA PRZEWLEKŁEJ CHOROBY ŻYLNEJ (CEAP)

Do określania klinicznych objawów i stopnia zaawansowania przewlekłej choroby żylnej powszechnie stosowana jest klasyfikacja CEAP:

C0 – brak widocznych lub wyczuwalnych objawów choroby żylnej
C1 – teleangiektazje lub żyły siateczkowate
C2 – żylaki
C3 – obrzęk kończyny dolnej
C4a – przebarwienia skóry lub wyprysk żylny
C4b – lipodermatoskleroza lub biały zanik skóry (atrophie blanche)
C4c – corona phlebectatica (wieniec żylny wokół kostki)
C5 – wygojone owrzodzenie żylne
C6 – aktywne owrzodzenie żylne

Aktywne owrzodzenie żylne (CEAP C6) stanowi najbardziej zaawansowane kliniczne stadium przewlekłej choroby żylnej.

WYPRYSK ŻYLNY (CEAP C4a)

Wyprysk żylny jest stanem zapalnym skóry związanym z przewlekłym nadciśnieniem żylnym. Najczęściej występuje na podudziach, szczególnie w okolicy kostek.

We wcześniejszych stadiach skóra może być sucha, swędząca, podrażniona lub objęta stanem zapalnym. W bardziej zaawansowanej przewlekłej chorobie żylnej mogą pojawić się utrzymujące się zaczerwienienie i stan zapalny, łuszczenie, brunatne przebarwienia oraz zwiększona podatność skóry na uszkodzenia.

Utrzymujące się nadciśnienie żylne i przewlekły stan zapalny mogą prowadzić do postępującego uszkodzenia skóry i tkanek podskórnych. W miarę postępu choroby skóra może stawać się coraz bardziej podatna na uszkodzenia i powstawanie owrzodzeń żylnych.

OWRZODZENIA ŻYLNE A OWRZODZENIA TĘTNICZE

Prawidłowe ustalenie przyczyny owrzodzenia nogi ma istotne znaczenie, ponieważ sposób leczenia zależy od przyczyny rany oraz stanu krążenia.

Owrzodzenia żylne są związane z przewlekłym nadciśnieniem żylnym spowodowanym refluksem żylnym, niedrożnością żył lub współistnieniem obu tych zaburzeń.
Owrzodzenia tętnicze powstają wskutek niedostatecznego dopływu krwi tętniczej, który ogranicza dostarczanie tlenu i substancji odżywczych do tkanek. Najczęściej występują u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych (PAD).
U niektórych pacjentów występuje jednocześnie choroba żylna i tętnicza, prowadząca do powstania owrzodzenia mieszanego tętniczo-żylnego.

Rozróżnienie tych stanów jest szczególnie ważne, ponieważ kompresjoterapia stanowi podstawowy element leczenia owrzodzeń żylnych, natomiast istotna niewydolność tętnicza może ograniczać rodzaj lub stopień ucisku, który można bezpiecznie zastosować.

INNE PRZYCZYNY OWRZODZEŃ NÓG

Nie wszystkie owrzodzenia nóg są spowodowane chorobą żylną. Inne przyczyny lub czynniki współistniejące mogą obejmować:

chorobę tętnic obwodowych (PAD)
współistniejącą chorobę żylną i tętniczą
cukrzycę, szczególnie w przypadku współistnienia neuropatii obwodowej lub zaburzeń krążenia
odleżyny u osób z ograniczoną mobilnością
urazy i uszkodzenia skóry
zakażenia skóry lub głębiej położonych tkanek
rzadziej choroby zapalne, autoimmunologiczne lub nowotworowe

Niektóre rany mogą mieć więcej niż jedną przyczynę. Przed ustaleniem planu leczenia ważne jest prawidłowe rozpoznanie oraz ocena krążenia.

LECZENIE OWRZODZEŃ ŻYLNYCH

Leczenie owrzodzeń żylnych często prowadzone jest ambulatoryjnie i koncentruje się na leczeniu rany, zmniejszeniu nadciśnienia żylnego oraz ocenie przyczyny choroby żylnej.

W zależności od rodzaju rany i wyniku badania leczenie może obejmować:

odpowiednie oczyszczanie rany i stosowanie opatrunków
usuwanie martwych tkanek (debridement), gdy jest to wskazane
kompresjoterapię w celu zmniejszenia obrzęku i nadciśnienia żylnego
leczenie wtórnego zakażenia, gdy jest obecne
leczenie współistniejącego wyprysku żylnego i zapalnych zmian skóry

Ponieważ kompresjoterapia jest ważnym elementem leczenia owrzodzeń żylnych, przed zastosowaniem znacznego ucisku należy uwzględnić stan krążenia tętniczego, szczególnie u pacjentów z podejrzeniem choroby tętnic obwodowych.

Ocena układu żylnego może wykazać refluks w żyłach powierzchownych, niewydolność żył perforujących, niedrożność żylną lub współistnienie kilku nieprawidłowości przyczyniających się do utrzymującego się nadciśnienia żylnego.

Gdy istnieją odpowiednie wskazania, leczenie istotnego refluksu żylnego może zostać włączone do planu postępowania w trakcie leczenia owrzodzenia lub po jego wygojeniu, w celu wspomagania procesu gojenia i zmniejszenia ryzyka nawrotu owrzodzenia.

Owrzodzenia żylne mogą się wygoić przy odpowiednim leczeniu, jednak czas gojenia zależy między innymi od wielkości i czasu trwania owrzodzenia, stopnia zaawansowania choroby żylnej, obrzęku i zmian skórnych, stanu krążenia tętniczego, mobilności oraz innych indywidualnych czynników zdrowotnych.

⚠️ OBJAWY WYMAGAJĄCE OCENY LEKARSKIEJ

Należy zgłosić się na ocenę lekarską w przypadku:

rany, która nie goi się lub wielokrotnie otwiera się ponownie
powiększania się lub pogłębiania rany
nasilającego się zaczerwienienia, ucieplenia, obrzęku lub bólu wokół rany
pojawienia się lub zwiększenia wysięku z rany albo nieprzyjemnego zapachu
ciemnienia, stwardnienia, stanu zapalnego lub uszkodzenia skóry otaczającej ranę
gorączki, dreszczy lub innych objawów zakażenia
pojawienia się nowej rany lub uszkodzenia skóry podudzia albo okolicy kostki

Zmiany w wyglądzie lub przebiegu owrzodzenia mogą być związane z postępem rany, zakażeniem, zmianami w krążeniu lub innymi powikłaniami. Wczesna ocena pomaga ustalić przyczynę i dobrać odpowiednie leczenie.

OCENA OWRZODZEŃ ŻYLNYCH I ZAAWANSOWANEJ CHOROBY ŻYLNEJ

W przypadku niegojących się lub nawracających ran nóg, owrzodzeń żylnych albo zaawansowanych zmian skórnych odpowiednia ocena może pomóc ustalić przyczynę, ocenić krążenie żylne i zaplanować dalsze postępowanie.

📞 Zadzwoń: (847) 518-9999, aby umówić ocenę choroby żylnej.

International Vein & Skin Institute
Jozef Tryzno, MD, RVT, DABVLM
Diplomate, American Board of Venous and Lymphatic Medicine
Registered Vascular Technologist

INFORMACJA MEDYCZNA:
Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnozy ani leczenia. Stan zdrowia i zalecenia dotyczące leczenia różnią się u poszczególnych pacjentów. Niegojące się lub pogarszające się rany wymagają odpowiedniej oceny lekarskiej.

Dowiedz się więcej: