HIPERPLAZJA GRUCZOŁÓW ŁOJOWYCH

PRZEGLĄD KLINICZNY I POSTĘPOWANIE

Hiperplazja gruczołów łojowych (sebaceous hyperplasia), nazywana również hiperplazją łojową, jest łagodnym przerostem gruczołów łojowych. Najczęściej występuje w postaci małych, miękkich, żółtawych lub cielistych grudek na twarzy, szczególnie na czole, policzkach i nosie.

Pojedyncza zmiana powstaje w wyniku powiększenia gruczołu łojowego, którego liczne zraziki otaczają centralnie położony, poszerzony przewód łojowy. Zmiany mogą występować pojedynczo, ale często pojawiają się w większej liczbie, która z czasem może stopniowo wzrastać.

Hiperplazja łojowa jest zmianą łagodną i nie ma potencjału złośliwego. Ponieważ powiększony gruczoł znajduje się również poniżej powierzchni skóry, wybór metody zabiegu wymaga zachowania równowagi pomiędzy usunięciem lub zmniejszeniem widocznej zmiany, wyglądem otaczającej skóry oraz ryzykiem powstania blizny lub zmiany jej struktury.

W International Vein & Skin Institute ocenę i zabiegi dotyczące hiperplazji gruczołów łojowych wykonuje dr Jozef Tryzno, MD. Dostępnych jest kilka metod chirurgicznych i laserowych, które mogą być stosowane pojedynczo lub łączone w zależności od liczby i charakteru zmian, stanu otaczającej skóry, obecności zmian naczyniowych oraz celu zabiegu.

OCENA KLINICZNA

Ocena rozpoczyna się od badania klinicznego, a w odpowiednich przypadkach obejmuje również badanie dermatoskopowe. Pod uwagę brane są między innymi:

wielkość, głębokość i liczba zmian
rozmieszczenie i lokalizacja anatomiczna
stabilność zmian lub ich postępujący charakter
typ skóry i sposób gojenia
pewność rozpoznania

Wiele zmian związanych z hiperplazją gruczołów łojowych ma charakterystyczny wygląd, jednak niektóre wymagają dodatkowej oceny lub biopsji w celu potwierdzenia rozpoznania przed wyborem metody zabiegu.

HIPERPLAZJA GRUCZOŁÓW ŁOJOWYCH A RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY

Hiperplazja gruczołów łojowych i rak podstawnokomórkowy (basal cell carcinoma, BCC) mogą niekiedy wyglądać podobnie podczas oględzin, szczególnie gdy zmiany są:

cieliste lub żółtawe
zlokalizowane na eksponowanej na słońce skórze twarzy
powoli się powiększają

Hiperplazja łojowa jest zmianą łagodną i nie ma potencjału złośliwego. Jeżeli zmiana ma nietypowy wygląd lub rozpoznanie nie jest pewne, przed zastosowaniem metody destrukcyjnej może być wskazana biopsja.

DLACZEGO HIPERPLAZJA ŁOJOWA JEST TRUDNA DO KOMPLETNEGO USUNIĘCIA

Hiperplazja łojowa może być trudna do kompletnego usunięcia, ponieważ widoczna grudka stanowi tylko część zmiany. W wielu przypadkach przerośnięty gruczoł sięga głębiej pod powierzchnię skóry.

Możliwości zabiegowe ograniczają między innymi:

głębiej położone części gruczołu
ryzyko powstania blizny przy zbyt agresywnej destrukcji
pozostawienie części tkanki gruczołowej i możliwość nawrotu
powstawanie nowych zmian w miarę upływu czasu w wyniku dalszej aktywności gruczołów łojowych

Dlatego zabieg koncentruje się na kontrolowanym usunięciu lub zmniejszeniu zmiany i poprawie jej wyglądu, często z zastosowaniem indywidualnie dobranego lub etapowego postępowania zamiast agresywnego zabiegu podczas jednej sesji.

METODY ZABIEGOWE STOSOWANE W IVSI

Hiperplazja gruczołów łojowych może mieć bardzo różny obraz kliniczny. U niektórych pacjentów występuje jedna lub dwie wyraźne zmiany, podczas gdy u innych obecne są liczne drobne grudki, którym może towarzyszyć zaczerwienienie twarzy, widoczne naczynka, zmiany posłoneczne lub nierówna struktura skóry.

W IVSI dostępnych jest kilka metod zabiegowych. W zależności od obrazu klinicznego i odpowiedzi na zabieg można zastosować jedną metodę lub połączenie kilku technik wykonywanych etapowo.

ABLACJA / DESTRUKCJA LASEREM CO₂

Ablacyjny laser CO₂ może być stosowany do precyzyjnego usuwania pojedynczych zmian hiperplazji łojowej.

Laser umożliwia kontrolowaną ablację i odparowanie powiększonej tkanki gruczołowej przy ograniczonym krwawieniu podczas zabiegu. Głębokość zabiegu dobierana jest do wielkości i charakteru zmiany.

Ponieważ część gruczołowa może sięgać głębiej niż widoczna powierzchnia zmiany, konieczne jest zachowanie równowagi pomiędzy odpowiednim zmniejszeniem zmiany a unikaniem niepotrzebnego uszkodzenia tkanek. Część tkanki gruczołowej może pozostać i niekiedy konieczne jest wykonanie kolejnego zabiegu.

LASER PULSACYJNO-BARWNIKOWY (PDL)

Laser pulsacyjno-barwnikowy 595 nm (Pulsed Dye Laser, PDL) może być stosowany, gdy hiperplazji łojowej towarzyszą powierzchowne zmiany naczyniowe, teleangiektazje lub zaczerwienienie twarzy.

PDL działa na komponent naczyniowy, a nie poprzez fizyczne usunięcie powiększonego gruczołu. W zależności od obrazu klinicznego może być stosowany samodzielnie w przypadku wybranych zmian lub jako element terapii łączonej.

LASER Er:YAG I FRAKCYJNE ODNAWIANIE POWIERZCHNI SKÓRY

Laser Er:YAG 2940 nm może być stosowany u wybranych pacjentów do kontrolowanego zabiegu powierzchownych warstw skóry, a także jako element frakcyjnego odnawiania powierzchni skóry, gdy plan zabiegowy obejmuje również poprawę struktury skóry, zmian posłonecznych lub ogólnego wyglądu skóry twarzy.

Frakcyjne odnawianie powierzchni skóry nie służy bezpośrednio do usuwania pojedynczego powiększonego gruczołu. Jego rolą może być poprawa struktury i bardziej jednolitego wyglądu otaczającej skóry jako element szerszego planu zabiegowego.

WYCIĘCIE SZTANCĄ — WYBRANE ZMIANY

W przypadku pojedynczych, większych lub budzących wątpliwości diagnostyczne zmian można zastosować wycięcie sztancą (punch excision).

Metoda ta umożliwia usunięcie wybranej zmiany oraz uzyskanie materiału do badania histopatologicznego, jeżeli istnieją ku temu wskazania. Miejsce zabiegu zamykane jest szwami, a po zabiegu pozostaje niewielka blizna linijna, która zazwyczaj staje się mniej widoczna w miarę dojrzewania.

INDYWIDUALNE I ETAPOWE PODEJŚCIE DO ZABIEGU

Nie istnieje jeden ustalony schemat zabiegów w przypadku hiperplazji gruczołów łojowych.

Pacjent z jedną lub dwiema pojedynczymi zmianami może wymagać jedynie zabiegu dotyczącego tych konkretnych gruczołów. U innej osoby mogą występować liczne wyraźne zmiany, a u jeszcze innej hiperplazji łojowej mogą towarzyszyć zaczerwienienie twarzy, teleangiektazje, zmiany posłoneczne lub nierówna struktura skóry.

W zależności od obrazu klinicznego można zastosować laser CO₂, PDL, Er:YAG, wycięcie sztancą lub połączenie kilku metod.

Jeżeli występuje kilka różnych problemów, zabiegi mogą być wykonywane etapowo, aby umożliwić skórze wygojenie oraz ocenić odpowiedź przed wyborem kolejnego etapu.

Dobór i kolejność metod zależą od obrazu klinicznego, charakteru zmian, stanu otaczającej skóry, przebiegu gojenia oraz celu zabiegu, a nie od z góry ustalonego protokołu.

EFEKTY ZABIEGU I MOŻLIWOŚĆ NAWROTU

Zabiegi mogą poprawić wygląd istniejących zmian hiperplazji łojowej, ale nie eliminują skłonności gruczołów łojowych do powiększania się.

Ponieważ przerośnięty gruczoł sięga poniżej widocznej powierzchni skóry, pojedyncza zmiana może wymagać więcej niż jednego zabiegu, aby uzyskać odpowiednie zmniejszenie jej widoczności. Zakres zabiegu jest celowo kontrolowany, aby zachować równowagę pomiędzy poprawą wyglądu a ryzykiem powstania blizny lub zmiany struktury skóry.

Leczona zmiana może utrzymywać się lub nawrócić, a z czasem mogą pojawiać się nowe zmiany w wyniku powiększania się kolejnych gruczołów łojowych.

Dlatego w przypadku hiperplazji łojowej często wykonywanych jest kilka zabiegów — w celu dalszego zmniejszenia pojedynczej zmiany, leczenia kolejnych zmian lub poprawy współistniejącego zaczerwienienia, zmian naczyniowych, zmian posłonecznych czy struktury otaczającej skóry.

ROLA PACJENTA W PRAWIDŁOWYM GOJENIU

Po zabiegach ablacyjnych we wczesnym okresie gojenia mogą wystąpić przejściowe zaczerwienienie, niewielki obrzęk, tworzenie się strupków lub różnica w zabarwieniu pomiędzy skórą poddaną zabiegowi a otaczającą skórą.

Miejsca po zabiegu należy utrzymywać w czystości i chronić przed skubaniem, pocieraniem, niepotrzebnym podrażnieniem oraz nadmierną ekspozycją na słońce podczas gojenia. Szczegółowe zalecenia pozabiegowe przekazywane są odpowiednio do wykonanej procedury.

Jeżeli zabiegi wykonywane są etapowo, odpowiedni czas gojenia pomiędzy nimi pozwala ocenić efekt wcześniejszego zabiegu i stan otaczającej skóry przed wykonaniem kolejnego etapu.

WAŻNE KWESTIE PRZY WYBORZE ZABIEGU

Przy planowaniu zabiegu uwzględnia się liczbę i głębokość zmian, ich lokalizację na twarzy, typ skóry, stan otaczającej skóry i obecność zmian posłonecznych, zmiany naczyniowe, pewność rozpoznania oraz indywidualny sposób gojenia.

Bardziej agresywna destrukcja nie zawsze oznacza lepszy efekt. Głębokość zabiegu musi być dobrana z uwzględnieniem ryzyka powstania blizny, zmiany struktury skóry lub zaburzeń pigmentacji, szczególnie na twarzy.

Hiperplazja gruczołów łojowych jest zmianą łagodną, dlatego zabiegi dotyczące rozpoznanych zmian wykonywane są zazwyczaj w celu poprawy wyglądu. W przypadku nietypowej zmiany lub niepewnego rozpoznania może być wskazana biopsja lub wycięcie zmiany.

UMÓW KONSULTACJĘ

Podczas konsultacji lekarz oceni, czy grudki na twarzy odpowiadają hiperplazji gruczołów łojowych czy innemu rodzajowi zmiany skórnej, oraz dobierze odpowiednią metodę postępowania.

📞 Zadzwoń (847) 518-9999 , aby umówić konsultację z dr Jozef Tryzno, MD.

INFORMACJA MEDYCZNA: Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.

Dowiedz się więcej: