OWRZODZENIA ŻYLNE PODUDZI

KLASYFIKACJA PRZEWLEKŁEJ CHOROBY ŻYLNEJ (CEAP)

Przewlekła choroba żylna postępuje etapami i jest powszechnie klasyfikowana według systemu CEAP:

C0 – brak widocznych lub wyczuwalnych objawów choroby żylnej
C1 – teleangiektazje lub żyły siateczkowate
C2 – żylaki lub nawrotowe żylaki
C3 – obrzęk kończyny dolnej
C4a – przebarwienia skóry lub wyprysk żylny
C4b – lipodermatoskleroza (stwardnienie skórno-tłuszczowe) lub biały zanik (atrophie blanche);
C4c – corona phlebectatica (tzw. wieniec żylny, sine naczynka wokół kostki)
C5 – wygojone owrzodzenie żylne
C6 – aktywne lub nawrotowe aktywne owrzodzenie żylne

Otwarte owrzodzenie żylne (CEAP C6) stanowi najbardziej zaawansowane stadium przewlekłej choroby żylnej.

WYPRYSK ŻYLNY (CEAP C4a)

Wyprysk żylny jest zapalną chorobą skóry występującą u części pacjentów z przewlekłą niewydolnością żylną.

We wczesnym stadium objawia się często jako suchość, świąd lub wysypka w obrębie podudzi, nasilająca się przy drapaniu. Z czasem stan zapalny może prowadzić do utrzymującego się zaczerwienienia, łuszczenia, brunatnych przebarwień, ścieńczenia skóry oraz zwiększonej jej kruchości.

Jeżeli nadciśnienie żylne nie zostanie skorygowane, wyprysk żylny może doprowadzić do uszkodzenia skóry i powstania owrzodzenia żylnego.

OWRZODZENIA ŻYLNE A TĘTNICZE

Prawidłowe ustalenie przyczyny owrzodzenia kończyny dolnej ma kluczowe znaczenie, ponieważ strategie leczenia znacząco się różnią.

Owrzodzenia żylne wynikają z przewlekłego refluksu żylnego lub niedrożności, prowadzących do wzrostu ciśnienia żylnego i zaburzeń gojenia tkanek.

Owrzodzenia tętnicze są spowodowane niedostatecznym dopływem krwi tętniczej, najczęściej w przebiegu zaawansowanej miażdżycy i choroby tętnic obwodowych (PAD).

Ze względu na odmienne mechanizmy powstawania, owrzodzenia żylne i tętnicze wymagają całkowicie odmiennych metod leczenia.

INNE PRZYCZYNY OWRZODZEŃ KOŃCZYN DOLNYCH

Nie wszystkie owrzodzenia mają podłoże żylne. Inne możliwe przyczyny obejmują:

• współistniejącą niewydolność żylną i tętniczą
• długo trwającą lub niewyrównaną cukrzycę, prowadzącą do zaburzeń mikrokrążenia i/lub neuropatii obwodowej
• odleżyny u pacjentów unieruchomionych
• ciężkie zakażenia skóry prowadzące do owrzodzeń
• rzadko – zmiany nowotworowe lub przerzutowe skóry

Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest ustalenie właściwego rozpoznania.

LECZENIE OWRZODZEŃ ŻYLNYCH

Leczenie owrzodzeń żylnych zazwyczaj odbywa się w warunkach ambulatoryjnych i zwykle nie wymaga hospitalizacji.

W początkowym etapie leczenie może obejmować:

• delikatne oczyszczenie rany z martwych lub zakażonych tkanek (jeśli wskazane)
• miejscowe lub ogólne antybiotyki w przypadku wtórnego zakażenia bakteryjnego
• indywidualnie dobrane opatrunki specjalistyczne
• wielowarstwową terapię kompresyjną w celu zmniejszenia ciśnienia żylnego

Po wygojeniu lub znaczącej poprawie owrzodzenia można rozważyć diagnostykę i leczenie refluksu żylnego, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu.

W przeciwieństwie do owrzodzeń żylnych, owrzodzenia tętnicze często wymagają leczenia szpitalnego oraz zabiegów takich jak angioplastyka, stentowanie tętnic lub operacje pomostowania (bypass).

Wiele owrzodzeń żylnych goi się przy odpowiednim leczeniu, jednak czas gojenia zależy od wielkości rany, czasu jej trwania, stopnia zaawansowania choroby oraz indywidualnych czynników pacjenta.

⚠️ OBJAWY PROGRESJI OWRZODZENIA

Wskazana jest pilna ocena medyczna, jeśli zauważysz:

• ranę, która nie goi się lub nawraca
• narastający ból, obrzęk lub uczucie ciężkości nogi
• zaczerwienienie, ucieplenie, wysięk lub nieprzyjemny zapach z rany
• ciemnienie, stwardnienie lub ścieńczenie otaczającej skóry
• szybkie powiększanie się lub pogłębianie rany
• objawy zakażenia ogólnego, takie jak gorączka lub dreszcze

Wczesna diagnostyka może pomóc w ustaleniu przyczyny i zmniejszeniu ryzyka powikłań.

DIAGNOSTYKA ZAAWANSOWANEJ CHOROBY ŻYLNEJ

W przypadku niegojących się ran lub zaawansowanych zmian skórnych związanych z chorobą żylną wskazana jest konsultacja specjalistyczna w celu ustalenia przyczyny i zaplanowania odpowiedniego leczenia.

📞 Zadzwoń pod numer (847) 518-9999, aby omówić możliwości diagnostyczne.

International Vein & Skin Institute
dr Jozef Tryzno, MD, RVT, DABVLM
Dyplomowany specjalista American Board of Venous & Lymphatic Medicine
Registered Vascular Technologist