RAK SKÓRY: CO DALEJ PO ROZPOZNANIU
Rak podstawnokomórkowy (BCC), rak kolczystokomórkowy (SCC) oraz CZERNIAK SKÓRY (MELANOMA)
Potwierdzone rozpoznanie nowotworu skóry może być obciążające emocjonalnie. Dalsze postępowanie zależy od:
• rodzaju nowotworu skóry
• grubości guza i podtypu histologicznego
• lokalizacji anatomicznej
• stanu marginesów chirurgicznych
• indywidualnych czynników ryzyka pacjenta
W International Vein & Skin Institute (IVSI) wynik badania histopatologicznego omawiany jest osobiście z pacjentem, a plan leczenia lub ścieżka dalszej diagnostyki i konsultacji są jasno przedstawiane.
PRZEGLĄD NAJCZĘSTSZYCH NOWOTWORÓW SKÓRY
RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY (BCC)
Rak podstawnokomórkowy jest najczęstszym nowotworem skóry i wywodzi się z komórek warstwy podstawnej naskórka.
• zwykle rośnie powoli
• rzadko daje przerzuty
• nieleczony może być miejscowo niszczący
Niektóre podtypy (mikroguzkowy, morpheaform, naciekający) wymagają bardziej specjalistycznego planowania chirurgicznego.
RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SCC)
Rak kolczystokomórkowy skóry wywodzi się z keratynocytów i z definicji jest nowotworem inwazyjnym.
• może rozwijać się na podłożu rogowacenia słonecznego
• wiąże się z większym ryzykiem szerzenia regionalnego i przerzutów niż BCC
• wymaga terminowego leczenia
SCC wysokiego ryzyka może wymagać operacji metodą Mohsa lub leczenia wielospecjalistycznego.
CZERNIAK SKÓRY (MELANOMA)
Czerniak różni się biologicznie od BCC i SCC i wymaga odrębnego postępowania.
• wywodzi się z melanocytów
• ryzyko określa się głównie na podstawie grubości guza (głębokość Breslowa)
• może wymagać procedur stagingowych
• często wymaga współpracy z chirurgią onkologiczną
Leczenie czerniaka opiera się na ustalonych wytycznych onkologicznych i ma charakter wielospecjalistyczny.
CO DALEJ PO ROZPOZNANIU?
Po postawieniu rozpoznania:
• wynik histopatologiczny omawiany jest z dr Jozef Tryzno
• wyjaśniane są konsekwencje kliniczne
• planowane jest wycięcie chirurgiczne, jeśli jest wskazane
• organizowane są skierowania do specjalistów w razie potrzeby
• ustalany jest indywidualny plan kontroli i obserwacji
PLANOWANIE LECZENIA W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU NOWOTWORU
Celem leczenia BCC i SCC jest:
całkowite usunięcie nowotworu przy zachowaniu funkcji i możliwie najlepszego efektu estetycznego.
Czerniak wymaga odrębnego postępowania. Choć biopsje i wybrane wycięcia mogą być wykonywane w IVSI, leczenie definitywne oraz etapowanie choroby koordynowane są ze specjalistami onkologii.
RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY (BCC): POSTĘPOWANIE CHIRURGICZNE
Wybór metody leczenia zależy od:
• podtypu histologicznego
• wielkości i głębokości guza
• lokalizacji anatomicznej
• stanu marginesów
BCC NISKIEGO RYZYKA
Standardowe wycięcie chirurgiczne może być odpowiednie, gdy:
• granice zmiany są dobrze określone
• podtyp jest guzkowy lub powierzchowny
• lokalizacja nie jest obszarem wysokiego ryzyka
W IVSI:
• zabiegi wykonywane są ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym
• laser CO₂ może być używany w trybie cięcia
• marginesy dobierane są zgodnie z wytycznymi
• materiał przekazywany jest do badania histopatologicznego
• rana zamykana jest szwami
Choć skuteczność leczenia jest wysoka, żadna procedura nie daje 100% gwarancji całkowitego usunięcia nowotworu. W przypadku zajęcia marginesów może być konieczne dalsze leczenie.
BCC WYSOKIEGO RYZYKA
Skierowanie na operację metodą Mohsa zalecane jest w przypadku:
• podtypów morpheaform, mikroguzkowych lub naciekających
• guzów nawrotowych
• słabo odgraniczonych zmian
• lokalizacji twarzy wysokiego ryzyka
Operacje metodą Mohsa nie są wykonywane w IVSI. Wskazane skierowania są odpowiednio koordynowane.
RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SCC): POSTĘPOWANIE ZALEŻNE OD RYZYKA
Rak kolczystokomórkowy jest nowotworem inwazyjnym i wiąże się z większym potencjałem przerzutowym niż BCC.
Plan leczenia uwzględnia:
• grubość guza
• stopień zróżnicowania
• obecność naciekania okołonerwowego
• lokalizację
• stan układu odpornościowego
SCC NISKIEGO RYZYKA
Wybrane wczesne zmiany mogą być leczone standardowym wycięciem, gdy:
• zmiana jest niewielka
• granice są dobrze określone
• brak cech wysokiego ryzyka w badaniu histologicznym
SCC WYSOKIEGO RYZYKA
Skierowanie na operację metodą Mohsa lub konsultację wielospecjalistyczną zalecane jest, gdy:
• zmiany są duże lub głęboko naciekające
• zajęte są obszary twarzy wysokiego ryzyka
• występuje słabe zróżnicowanie lub naciekanie okołonerwowe
• pacjent jest w stanie immunosupresji
W wybranych przypadkach zaawansowanych konieczna może być konsultacja onkologiczna.
CZERNIAK SKÓRY: ODMIENNA ŚCIEŻKA POSTĘPOWANIA
Postępowanie w czerniaku istotnie różni się od BCC i SCC.
Po potwierdzeniu rozpoznania:
• analizowana jest głębokość Breslowa
• oceniany jest stan marginesów i obecność owrzodzenia
• omawiane są kwestie etapowania choroby
W zależności od wyniku:
• może być wymagane szerokie wycięcie chirurgiczne
• może być wskazana biopsja węzła wartowniczego
• organizowane jest skierowanie do onkologii
Leczenie czerniaka odbywa się zgodnie z obowiązującymi wytycznymi onkologicznymi i wymaga koordynacji wielospecjalistycznej.
KONTROLE I DŁUGOTERMINOWA OBSERWACJA
Po zakończeniu leczenia:
• terminy kontroli ustalane są w zależności od rodzaju nowotworu i
poziomu ryzyka
• zalecane są pełne badania skóry
• pacjenci po przebytym nowotworze skóry mają zwiększone ryzyko
kolejnych zmian
• długoterminowa obserwacja jest indywidualizowana
Pacjenci z rozpoznaniem czerniaka wymagają ustrukturyzowanej kontroli zgodnie z wytycznymi onkologicznymi.
OMÓW KOLEJNE KROKI LECZENIA
Możemy wspólnie przeanalizować wynik badania histopatologicznego i omówić dalszy plan postępowania.
📞 Zadzwoń: (847) 518-9999, aby umówić wizytę.
INFORMACJA MEDYCZNA: Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.
