RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SQUAMOUS CELL CARCINOMA, SCC)

PRZEGLĄD

Rak kolczystokomórkowy (SCC) jest częstym nowotworem skóry wywodzącym się z komórek warstwy kolczystej naskórka. Najczęściej rozwija się na obszarach narażonych na przewlekłą ekspozycję na słońce, takich jak twarz, skóra głowy, uszy, wargi, szyja, dłonie i ramiona.

SCC zwykle wykazuje bardziej agresywny przebieg niż rak podstawnokomórkowy. Choć wiele zmian rośnie powoli, rak kolczystokomórkowy ma większą zdolność naciekania głębszych tkanek, a w niektórych przypadkach może dawać przerzuty do węzłów chłonnych lub narządów odległych, jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie leczony.

Wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie zmniejszają ryzyko progresji oraz powikłań.

OBJAWY I WYGLĄD KLINICZNY

Rak kolczystokomórkowy może przybierać różne postacie. Do typowych cech należą:

• twardy, czerwony lub cielisty guzek
• szorstka, łuszcząca się lub strupiejąca plama, która stopniowo się powiększa
• rana, która nie goi się
• zmiana łatwo krwawiąca lub tworząca nawracający strup
• zmiana brodawkowata lub owrzodziała

Zmiany typu SCC mogą być tkliwe lub bolesne, choć we wczesnym stadium mogą również nie dawać wyraźnych objawów.

CZYNNIKI RYZYKA

Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju SCC należą:

• przewlekła ekspozycja na słońce lub skumulowane uszkodzenia UV
• przebyte oparzenia słoneczne
• jasna karnacja, jasne włosy lub jasne oczy
• osłabiony układ odpornościowy
• obecność rogowacenia słonecznego (actinic keratoses)
• wcześniejsza radioterapia
• osobista historia nowotworów skóry

ROZPOZNANIE

Badanie wzrokowe nie pozwala na jednoznaczne odróżnienie raka kolczystokomórkowego od innych zmian skórnych.

Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji.

W zależności od charakteru zmiany może zostać wykonana:

• biopsja ścinająca (shave biopsy)
• biopsja wycinkowa (punch biopsy)
• całkowite wycięcie chirurgiczne

Pobrany materiał oceniany jest przez dermatopatologa, który sporządza szczegółowy opis histopatologiczny potwierdzający rozpoznanie oraz pomagający w zaplanowaniu dalszego leczenia.

METODY LECZENIA

Chirurgiczne usunięcie zmiany jest najczęściej stosowaną metodą leczenia raka kolczystokomórkowego.

Cele leczenia obejmują:

• całkowite usunięcie tkanki nowotworowej
• zapobieganie naciekaniu miejscowemu i szerzeniu się choroby
• zachowanie funkcji oraz możliwie najlepszego efektu estetycznego

Wybór metody leczenia zależy od wielkości, głębokości i lokalizacji zmiany oraz wyniku badania histopatologicznego.

Możliwe opcje leczenia obejmują:

• wycięcie chirurgiczne
• laserowe usunięcie wybranych, odpowiednio zakwalifikowanych zmian
• leczenie miejscowe w bardzo wczesnych lub powierzchownych postaciach
• radioterapię w wybranych przypadkach

U niektórych pacjentów może być konieczne dodatkowe leczenie lub skierowanie do specjalistycznej opieki, w zależności od cech guza i czynników ryzyka.

ROKOWANIE

W przypadku wczesnego wykrycia i odpowiedniego leczenia rak kolczystokomórkowy często rokuje korzystnie. Nieleczony lub zaawansowany SCC wiąże się jednak z większym ryzykiem nawrotu lub rozsiewu w porównaniu z rakiem podstawnokomórkowym.

Regularne badania skóry oraz szybka ocena podejrzanych zmian mają istotne znaczenie w ograniczaniu ryzyka.

KIEDY ZGŁOSIĆ SIĘ NA KONSULTACJĘ?

Wskazana jest ocena dermatologiczna, jeśli zauważysz:

• utrzymującą się, łuszczącą się lub strupiejącą zmianę
• ranę, która nie goi się
• szybko rosnącą lub bolesną zmianę skórną
• zmianę łatwo krwawiącą lub zmieniającą wygląd

OCENA PODEJRZANEJ ZMIANY SKÓRNEJ

Rak kolczystokomórkowy wymaga terminowej oceny medycznej.

📞 Zadzwoń: (847) 518-9999, aby umówić konsultację dermatologiczną.

INFORMACJA MEDYCZNA: Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.