RAK SKÓRY: CO DALEJ PO ROZPOZNANIU
Rak podstawnokomórkowy (BCC), rak kolczystokomórkowy (SCC) oraz czerniak
Potwierdzone rozpoznanie raka skóry może być trudne i budzić niepokój. Dalsze postępowanie zależy od:
• rodzaju nowotworu
• głębokości guza i typu histopatologicznego
• lokalizacji zmiany
• stanu marginesów chirurgicznych
• indywidualnych czynników ryzyka
W International Vein & Skin Institute (IVSI) wynik badania histopatologicznego jest omawiany osobiście, a plan leczenia lub ewentualne skierowanie do specjalisty są jasno wyjaśniane.
NAJCZĘSTSZE RODZAJE RAKA SKÓRY
RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY (BCC)
Rak podstawnokomórkowy jest najczęstszym nowotworem skóry. Wywodzi się z komórek warstwy podstawnej naskórka.
• Zwykle rośnie powoli
• Rzadko daje przerzuty
• Nieleczony może prowadzić do miejscowego niszczenia tkanek
Niektóre podtypy (mikroguzkowy, twardzinopodobny, naciekający) wymagają bardziej zaawansowanego planowania chirurgicznego.
RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SCC)
Rak kolczystokomórkowy skóry wywodzi się z keratynocytów i z definicji jest nowotworem naciekającym.
• Może rozwinąć się na podłożu rogowacenia słonecznego
• Ma większe ryzyko szerzenia się miejscowego i przerzutów niż BCC
• Wymaga odpowiednio szybkiego i właściwego leczenia
SCC o podwyższonym ryzyku może wymagać chirurgii Mohsa lub leczenia wielospecjalistycznego.
CZERNIAK (MELANOMA)
Czerniak jest biologicznie odmiennym nowotworem i wymaga innego postępowania terapeutycznego.
• Wywodzi się z melanocytów
• Ryzyko zależy głównie od grubości guza (głębokość Breslowa)
• Może wymagać dodatkowej diagnostyki
• Często wymaga współpracy z chirurgiem onkologiem
Leczenie czerniaka odbywa się zgodnie z obowiązującymi wytycznymi onkologicznymi i ma charakter wielospecjalistyczny.
Co dalej po rozpoznaniu
Po ustaleniu rozpoznania:
• wyniki badania histopatologicznego są omawiane osobiście z pacjentem
przez dr. Tryzno
• wyjaśniane jest znaczenie rozpoznania oraz dalsze możliwości leczenia
• w razie wskazań planowane jest leczenie chirurgiczne
• w razie potrzeby kierowane są odpowiednie konsultacje specjalistyczne
• ustalany jest indywidualny plan kontroli i obserwacji długoterminowej
PLANOWANIE LECZENIA W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU NOWOTWORU
Celem leczenia BCC i SCC jest:
Całkowite usunięcie guza przy jednoczesnym zachowaniu funkcji oraz możliwie najlepszego efektu estetycznego.
Czerniak wymaga odmiennego podejścia. Biopsja oraz wybrane zabiegi wycięcia mogą być wykonane w IVSI, jednak ostateczne leczenie i dalsza diagnostyka czerniaka są koordynowane ze specjalistami chirurgii onkologicznej.
RAK PODSTAWNOKOMÓRKOWY (BCC): LECZENIE CHIRURGICZNE
Wybór metody leczenia zależy od:
• typu histopatologicznego
• wielkości i głębokości guza
• lokalizacji anatomicznej
• stanu marginesów chirurgicznych
BCC NISKIEGO RYZYKA
Standardowe wycięcie chirurgiczne może być odpowiednie, gdy:
• granice zmiany są wyraźne
• typ histologiczny jest guzkowy lub powierzchowny
• lokalizacja nie jest uznawana za obszar wysokiego ryzyka
W IVSI:
• zabiegi wykonywane są w znieczuleniu miejscowym
• może być użyty laser CO₂ w trybie cięcia
• marginesy dobierane są zgodnie z typem guza i obowiązującymi wytycznymi
• usunięta tkanka przekazywana jest do badania histopatologicznego
• rana zamykana jest szwami
Mimo wysokiej skuteczności, żadna metoda nie daje stuprocentowej gwarancji całkowitego usunięcia nowotworu. W przypadku dodatnich marginesów może być konieczne dalsze leczenie.
BCC WYSOKIEGO RYZYKA
Chirurgia Mohsa może być zalecana w przypadku:
• podtypów naciekających lub twardzinopodobnych
• zmian nawrotowych
• niewyraźnych granic guza
• lokalizacji wysokiego ryzyka (np. twarz, powieki, nos, wargi, uszy)
Chirurgia Mohsa nie jest wykonywana w IVSI. W razie wskazań organizowane jest skierowanie do odpowiedniego specjalisty.
RAK KOLCZYSTOKOMÓRKOWY (SCC): POSTĘPOWANIE W ZALEŻNOŚCI OD RYZYKA
Rak kolczystokomórkowy ma większy potencjał przerzutowy niż BCC.
Plan leczenia uwzględnia:
• grubość guza
• stopień zróżnicowania komórek
• obecność naciekania nerwów
• lokalizację zmiany
• stan odporności pacjenta
SCC NISKIEGO RYZYKA
We wczesnym stadium SCC może być leczony standardowym wycięciem chirurgicznym, jeśli nie występują cechy wysokiego ryzyka.
SCC WYSOKIEGO RYZYKA
Chirurgia Mohsa lub skierowanie do leczenia wielospecjalistycznego są zalecane, gdy:
• zmiana jest duża lub głęboko naciekająca
• zlokalizowana jest w obszarach wysokiego ryzyka
• stwierdzono niski stopień zróżnicowania lub naciekanie nerwów
• pacjent ma obniżoną odporność
W zaawansowanych przypadkach może być konieczna konsultacja onkologiczna.
CZERNIAK ( MELANOMA): ODRĘBNA ŚCIEŻKA POSTĘPOWANIA
Postępowanie w czerniaku znacząco różni się od leczenia BCC i SCC.
Po potwierdzeniu rozpoznania:
• oceniana jest głębokość Breslowa
• analizowany jest stan marginesów i obecność owrzodzenia
• omawiane są wskazania do dalszej diagnostyki
W zależności od wyniku:
• może być konieczne poszerzone wycięcie chirurgiczne
• może być wskazana biopsja węzła wartowniczego
• organizowana jest konsultacja onkologiczna
Leczenie czerniaka prowadzone jest zgodnie z obowiązującymi standardami onkologicznymi.
KONTROLE I DŁUGOTERMINOWA OBSERWACJA
Po zakończeniu leczenia:
• Częstotliwość wizyt kontrolnych zależy od rodzaju nowotworu i poziomu ryzyka
• Zalecane są regularne badania całej skóry
• Osoby po przebytym raku skóry mają zwiększone ryzyko nowych zmian
• Plan kontroli ustalany jest indywidualnie
Pacjenci z rozpoznaniem czerniaka wymagają ścisłej kontroli zgodnie z wytycznymi onkologicznymi.
OMÓW DALSZE KROKI LECZENIA
Możemy wspólnie omówić wynik badania i zaplanować dalsze postępowanie.
📞 Zadzwoń: (847) 518-9999
INFORMACJA MEDYCZNA: Powyższe informacje mają charakter edukacyjny i nie zastępują indywidualnej oceny lekarskiej, diagnostyki ani leczenia. Zalecenia terapeutyczne opierają się na obrazie klinicznym, wynikach badań oraz indywidualnych czynnikach dotyczących pacjenta. Wyniki leczenia mogą się różnić i nie można zagwarantować określonego efektu medycznego ani estetycznego.
